Home / Ôn thi môn Ngữ văn / Ngữ văn lớp 8 / Giải thích câu tục ngữ uống nước nhớ nguồn

Giải thích câu tục ngữ uống nước nhớ nguồn

Giải thích câu tục ngữ uống nước nhớ nguồn – Bài số 1

Dân tộc Việt Nam ta, từ ngàn đời xưa đến nay, các thế hệ đi trước, cha ông ta đã đúc kết rất nhiều câu ca dao, tục ngữ, để lại cho thế hệ sau những kinh nghiệm, những lời răn dạy quý báu. Có những câu ca dao, tục ngữ, đã đi vào tiềm thức của người dân Việt Nam ta, từ ngày còn thơ bé, chắc hẳn ai cũng được nghe những câu như “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, “uống nước nhớ nguồn”… Những câu tục ngữ đó ai cũng được nghe, được dạy, nhưng không phải ai cũng hiểu hết được ý nghĩa của nó. Trong vô vàn những câu tục ngữ được truyền đạt lại từ thế hệ đi trước, em thích nhất là câu “Uống nước nhớ nguồn”.

Vậy Uống nước nhớ nguồn là gì? Chúng ta hiểu như thế nào về Uống nước nhớ nguồn? Có thể hiểu nôm na, ngắn gọn, “uống nước nhớ nguồn” tức là khi chúng ta được hưởng thành quả của những người khác đã làm, để cho mình có đc một cuộc sống, hoặc một điều gì đó tốt đẹp hơn, thì chúng ta cần phải nhớ đến công lao của những người đã hy sinh, để ta được hưởng những thành quả đó.

Đối với chúng ta, công ơn lớn nhất có lẽ là ơn nghĩa sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ. Chúng ta được cha mẹ sinh ra, rồi nuôi dạy đến khi khôn lớn, chúng ta cần phải nhớ đến công ơn của cha mẹ ta.

Chúng ta được sống trong thời đại hòa bình, đất nước độc lập, chúng ta cũng cần phải nhớ đến công ơn của những thế hệ anh hùng đi trước, những người đã dũng cảm chiến đấu, hi sinh thân mình để đời sau có được cuộc sống hòa bình, ấm no.

Với người dân Việt Nam ta, hàng năm thường tổ chức lễ vu lan báo hiếu vào ngày 7/7, đó là để tưởng nhớ đến công ơn của bậc sinh thành, cũng như những thế hệ đã ngã xuống bảo vệ cho nền độc lập của nước nhà. Đó thật sự là một nét văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam ta.

Uống nước nhớ nguồn, nhớ nguồn không chỉ là nhớ đến những công lao đó. Mà chúng ta còn cần phải tiếp tục phát huy những giá trị của những điều đó. Ví như nhớ công ơn cha mẹ, thầy cô. Chúng ta cần phải cố gắng chăm chỉ học tập, trở thành những người có ích cho đất nước.

Tuy nhiên, bên cạnh những người biết nhớ đến công ơn của người đi trước, cũng có những “con sâu làm rầu nồi canh”. Họ ngược đãi chính cha mẹ mình, những người đã sinh thành và nuôi nấng họ. Không chỉ thế, họ không biết nhớ đến công ơn của những thế hệ đi trước, hoặc những người đã giúp đỡ mình, họ sẵn sàng phủ nhận những điều người khác đã giúp đỡ mình. Thật sự đau lòng cho những con người như thế.

Thật vậy, mỗi chúng ta, những con người Việt Nam đã và đang sinh sống trên mảnh đất hình chữ S tươi đẹp này, cần phải tiếp tục phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Cùng nhau xây dựng một đất nước đàng hoàng hơn, tươi đẹp hơn, để các thế hệ sau có thể cùng nhau “Uống nước nhớ nguồn”.

Giải thích câu tục ngữ uống nước nhớ nguồn – Bài số 2

Dân tộc ta có rất nhiều truyền thống tốt đẹp, trong đó một trong những truyền thống để lại cho chúng ta những giá trị lịch sử sâu sắc đó là truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tộc Việt Nam hay truyền thống ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

Câu tục ngữ uống nước nhớ nguồn đã để lại cho chúng ta những suy nghĩ đúng đắn về truyền thống quý báu, biết coi trọng những giá trị mà người xưa đã để lại cho chúng ta, những giá trị đó là những giá trị cao quý, những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta đã để lại cho chúng ta rất nhiều suy nghĩ, câu tục ngữ này mang ý nghĩa đó là chúng ta cần phải nhớ cội nguồn của dân tộc, uống nước cần phải nhớ nguồn, ăn quả cũng phải nhớ đến người đã trồng cây cho chúng ta ăn, tất cả những điều đó làm nên một cái riêng biệt, mới mẻ và đầy suy nghĩ về truyền thống nhớ về cội nguồn, những truyền thống đó để lại cho chúng ta biết bao nhiêu cảm xúc, giá trị và ý nghĩa to lớn đối với dân tộc của mình, truyền thống cao quý của dân tộc Việt Nam, luôn được dân ta đúc kết và trở thành những bài học quý báu trong cuộc sống, nó là căn cước, sự sống cũng như những giá trị tốt đẹp mà dân tộc chúng ta đã để lại cho con cháu đời sau.

Xem thêm:  Phân tích nhân vật ông Hai trong tác phẩm Làng của Kim Lân

Khi nói đến Việt Nam không ai không biết đến những truyền thống của dân tộc, những truyền thống đó để lại cho người đọc những cái nhìn sâu sắc và những bài học có ý nghĩa cho cuộc sống, những giá trị đó không chỉ để lại những giá trị truyền thống, mà còn tạo nên một phong trào, tạo nên một cách sống đúng đắn. Cần phải nhớ về cội nguồn, nhớ về nguồn gốc đã tạo nên chúng ta, ăn quả phải nhớ người trồng, uống nước phải nhớ nguồn nó đã chảy ra cho chúng ta uống, tất cả đều nhắc nhở chúng ta cần nhớ về cội nguồn lịch sử của dân tộc.

Như chúng ta đều thấy dân tộc Việt Nam có rất nhiều truyền thống tốt đẹp, nó tạo nên một kho tàng những kiến thức và kinh nghiệm sống cho rất nhiều người, nếu chúng ta biết nghiêm túc suy nghĩ về nó thì mọi thứ trong chúng ta sẽ tốt đẹp và trở nên có ý nghĩa hơn, những hình ảnh đó mang lại cho người đọc những suy nghĩ và cách ứng xử cho đúng phép.

Hàng năm có rất nhiều những ngày lễ, điều đó chứng tỏ chúng ta đang giữ gìn và phát huy nền văn hóa của dân tộc, như dân gian đã có câu “Dù ai đi ngược về xuôi nhớ ngày giỗ tổ mùng 10 tháng 3” Không ai có thể quên đi những ngày ý nghĩa và có giá trị này, nó là những ngày ghi nhớ những công lao mà vua Hùng đã có công gây dựng nên đất nước, để đất nước phát triển và giàu đẹp như ngày nay. Tất cả mọi nghi lễ đều hướng về cội nguồn, cội nguồn của những truyền thống lịch sử, đó là những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, chúng ta cần phải học tập và giữ gìn nó mỗi ngày.

Truyền thống biết ơn, nhớ về cội nguồn của dân tộc đã được dân tộc ta phát huy mỗi ngày, chính vì những điều đó làm nên những điều có ý nghĩa và có giá trị nhất cho cuộc sống, giá trị của dân tộc,luôn biết gợi dựng nên những giá trị truyền thống, những bản năng và những thành quả mà ông cha ta đã gây dựng nên cho dân tộc.

Để có được một đất nước hòa bình như ngày nay, ông cha ta đã phải đổ biết bao nhiêu xương máu vì dân tộc, luôn hy sinh, đấu tranh hết mình để giữ được độc lập tự do cho dân tộc, xưa kia khi giặc đến dân tộc ta có dao dùng dao, có kiếm dùng kiếm, ai có gì dùng lấy để đấu tranh với kẻ thù, nhiều người ra trận cũng không bao giờ trở về, những người đó mãi mãi vẫn được con cháu hàng vạn đời sau ghi công lao và tưởng nhớ.

Truyền thống đó của dân tộc Việt Nam đã được khắc họa sâu sắc nó trở thành một bài học mà chúng ta cần phải rèn luyện và phát huy mỗi ngày. Dân tộc Việt Nam có rất nhiều truyền thống tốt đẹp, nhưng một trong những truyền thống để lại cho chúng ta nhiều quan tâm và suy nghĩ nhất đó là truyền thống quý trọng và biết ơn những giá trị truyền thống mà ông cha để lại từ xưa đến nay cho con cháu, khi chúng ta được sống trong những năm tháng hạnh phúc, hòa bình, chúng ta cần phải nhớ đến biết bao xương máu và hy sinh trên chiến trường mà các cụ, các ông đã để lại.

Câu tục ngữ trên hoàn toàn đúng đắn, nó để lại cho mỗi chúng ta những giá trị tốt đẹp về truyền thống quý trọng và biết ơn về truyền thống của dân tộc Việt Nam, đó là truyền thống quý báu, mỗi chúng ta cần phải học tập và phát huy mỗi ngày. Luôn luôn giữ gìn và phát triển giá trị cao quý của dân tộc Việt Nam, đó là truyền thống cao quý và đáng được trân trọng.

Giải thích câu tục ngữ uống nước nhớ nguồn – Bài số 3

Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống đạo lý vô cùng tốt đẹp. Trong truyền thống đạo lí đó, chữ nhân được đặt lên hàng đầu. Một khía cạnh của nhân nghĩa là lòng biết ơn- thứ tình cảm cao quý thiêng liêng. Người xưa rất coi trọng việc giáo dục đạo đức cho con cháu. Biết bao bài học lớn lao, sâu sắc đã được gửi gắm vào ca dao, tục ngữ. Những lời du mộc mạc mà chan chứa nghĩa tình. Câu tục ngữ "Uống nước nhớ nguồn" cũng nằm trong mạch đạo lí truyền thống tốt đẹp ấy.

Theo nghĩa đen, “nguồn” là nơi bất đầu cùa dòng nước. Theo nghĩa bóng, “nguồn” là ẩn dụ chỉ công lao tạo lập nên những thành quả của con người đi trước dành cho các thế hệ sau. “Nước có nguồn” nên “uống nước” hiểu theo nghĩa bóng là thừa hưởng thành quả mà người đi trước, thế hệ trước để lại. Câu tục ngữ mượn mối quan hệ khăng khít giữa “nguồn” và “nước” trong tự nhiên để nói với chúng ta một cách thấm thía về triết lí sống: Khi hưởng thụ một thành quả nào đó, người ta phải nhớ ơn và đền ơn xứng đáng những người đã đem lại thành quả mà mình đang được hưởng.

Xem thêm:  Giới thiệu trò chơi dân gian Nhảy dây- Văn 8

Triết lí sống “uống nước nhớ nguồn” là hoàn toàn đúng đắn. Lẽ thường, khi hưởng thụ một thành quả, người ta thường quên đi sự khó nhọc của những người đã làm nên thành quả ấy. Chính vì thế, người lao động xưa đã chọn thời điểm “bưng bát cơm đầy” thời điểm của sự hưởng thụ – để cất lên riếng nhắn nhủ thật thấm thía:

“Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần”.

Thì ra cái “dẻo thơm” của giờ phút hưởng thụ lại bắt nguồn từ giọt mồ hôi của:

“Cày đồng đang buổi ban trưa

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày”.

Mở rộng ra, mọi thành quả mà chúng ta có được hôm nay đều có nguồn gốc từ công sức của bao người. Đất nước Việt Nam hôm nay là thành quả của tổ tiên ta suốt mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước, ta lớn lên trong bao sự tích: sự tích bánh chưng, bánh giầy, sự tích tre đằng ngà với chiến công của người anh hùng làng Gióng, sự tích trầu cau, sự tích hòn Trống Mái… Mọi thứ quanh ta: trang sách, ngòi bút, con đường đến trường, hàng cây bên đường, bài giảng của thầy có… tất cả đều ẩn chứa một sự tích, nguồn gốc đều là kết tinh từ công sức của bao người. Bản thân sự trương thành của mỗi chúng ta cũng nhờ thầy cô, cha mẹ.

Như vậy, trong cuộc sống, không có,thành quả nào mà không có công lao của một ai đó tạo nên. Chính vì thế, trong kho tàng tục ngữ Việt Nam luôn có những lời thấm thía nhắc nhở ta về lòng biết ơn với người nghệ sĩ và công lao của những người đi trước:

Công cha như núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.

Và:

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

Hoặc:

Không thầy đố mày làm nên.

Triết lí sống “uống nước nhớ nguồn” đã hóa thân thành nhừng lập tục đẹp đẽ của người Việt Nam. Biết ơn các vua Hùng dựng nước, dân ta có ngày giỗ Tổ Hùng Vương. Biết ơn các thương binh, liệt sĩ đã đổ xương máu để giữ hòa bình, chúng ta có ngày 27-7. Triết lí sống “uống nước nhớ nguồn" đã trở thành bản lĩnh sống, là một nét nhân cách đẹp đẽ. Nguyền Trãi ăn "lộc" vua nhưng lại tâm niệm “đền ơn kẻ cấy cày”. Trần Đăng Khoa biết từ những khó nhọc của cha mẹ để thấy rõ hơn trách nhiệm của mình:

“Áo mẹ mưa bạc màu

Đầu mẹ nắng cháy tóc

Mẹ ngày đêm khó nhọc

Con chưa ngoan chưa ngoan”

(Khi mẹ vắng nhà)

Trong thực tế, không phải không có những kẻ vô ơn, thậm chí quay lưng phản bội lại những người đã có công lao đối với mình. Đó là những kẻ ích kỉ, giả dốì, như nhân vật Lí Thông trong truyện cổ tích “Thạch Sanh”. Những kẻ vô ơn đó bị xã hội khinh ghét và sớm muộn cũng sẽ phải trả giá cho sự vô ơn của mình.

Dạy cho con người lòng biết ơn, câu tục ngữ “uổng nước nhớ nguồn” có một giá trị nhân vãn đẹp đẽ. Lòng biết ơn khiến con người biết sống thủy chung, ân nghĩa. Nhờ lòng biết ơn mà các thế hệ kết nối với nhau bởi tình người. Lòng biết ơn khi hóa thân thành hành động cụ thể là động lực đề giữ gìn, xây dựng cuộc sống ngày một đẹp hơn. Bác Hồ nói: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Câu nói ấy đã thể hiện cao nhất hành động “nhớ nguồn”. “Nhớ nguồn” là phải giữ gìn, bảo vệ thành quả của những người đi trước, khiến nó trở nên phóng phú, đẹp đẽ hơn. Chúng ta là thành quả của cha mẹ, thầy cô. Đến lượt mình, chúng ta phải đi xa hơn nữa, vươn tới những chân trời mới. Có như thế mới thật sự đền đáp công ơn dưỡng dục, sinh thành của thầy cô, cha mẹ. “Nhớ nguồn”, ở đây cũng đồng thời là lối sống có trách nhiệm, vị tha. Biết vì thế hệ sau – đó là biểu hiện đẹp nhất của “nhớ nguồn”. Có như thế, chúng ta chẳng những tỏ lòng biết ơn mà còn xứng đáng với nhân cách, tấm lòng của thế hệ đi trước. Một điều rất quan trọng nữa là phải biết tự tạo lập cho mình những thành quả cho thế hệ sau.

Ở độ tuổi học sinh chúng ta chưa làm ra của cải vật chất, tinh thần cho xã hội. Do đó, hãy bày tỏ lòng biết ơn chân thành đối với cha mẹ, thầy cô và mọi người bằng chính lời nói, việc làm hằng ngày của mình. Phấn đấu trở thành trò giỏi, con ngoan là cách đền đáp công ơn thiết thực nhất. Câu tục ngữ: "Uống nước nhớ nguồn" là bài học đạo lí cho mỗi chúng ta.

Xem thêm:  Nghị luận về sách

Giải thích câu tục ngữ uống nước nhớ nguồn – Bài số 4

Qua quá trình lao động của nhân dân ta và trong hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, nhân dân ta đã chống lại ngoại xâm và thiên tai khắc nghiệt đã lập nên bao chiến công hiển hách, những trang sử vẻ vang. Chính đặc điểm lịch sử đó đã tạo nên một truyền thống tốt đẹp và quý báu của dân tộc ta, đó là đạo lý "uống nước nhớ nguồn" và trong cuộc sống ngày hôm nay lời dạy đó càng trở nên sâu sắc.

Trước hết, chúng ta phải hiểu thế nào là “uống nước nhớ nguồn”. “Uống nước” là sự thừa hưởng hoặc sử dụng thành quả lao động, đấu tranh cách mạng của các thế hệ trước. “Nguồn” chỉ nguồn gốc, nguồn cội hay có thể hiểu rộng ra là nguyên nhân dẫn đến con người hoặc tập thể làm ra thành quả đó. “Nhớ nguồn” là hành động mang tính đạo đức cao, hưởng thụ những thành quả không tự nhiên mà có. Câu tục ngữ như một lời khuyên lời nhắc nhủ cảu ông cha ta đối với lớp người đi sau, đối với tất cả những ai đã, đang và sẽ thừa hưởng những thành quả công lao của những người đi trước đã để lại cho ta.

Trong cuộc sống không gì gọi là tự nhiên có sẵn. không gì là không có nguồn gốc. Và chúng ta đuợc sống trong một xã hội hòa bình và hạnh phúc như ngày hôm nay thì đã có biết bao nhiêu mồ hôi và xương máu ông cha ta phải đổ xuống.. Chúng ta đã cố gắng làm được nhiều việc để đền đáp công ơn thương binh, liệt sĩ, các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, người có công với nước. Vào dịp 27-7 hằng năm, ngày thương binh liệt sĩ, toàn Ðảng, toàn dân ta có dịp nhìn lại những việc đã làm để đền ơn đáp nghĩa thương binh, liệt sĩ. Cùng với đó là hàng loạt hoạt động tri ân khác cũng đồng loạt diễn ra với sự thành kính, biết ơn những người đã ngã xuống. Chắc khó có nơi nào trên thế giới, hoạt động đền ơn đáp nghĩa lại có sức lan tỏa rộng khắp như ở Việt Nam, “Uống nước, nhớ nguồn”… Dân tộc Việt Nam là vậy, con người Việt Nam là vậy – chung thủy, nghĩa tình. Gần gũi với chúng ta hơn đó là cha mẹ.. Ai ai cũng lớn lên qua những câu hát chứa chan tình thương của mẹ. Rồi chính bố là người dẫn dắt ta đi khắp nẻo đường đời.Tình thương của cha mẹ luôn là trời bể. Các thầy cô giáo là những người dạy dỗ chúng ta nên người. Thầy cô trang bị cho chúng ta những hành trang vững chắc nhất để vào đời, đó là kiến thức. Do đó, ai cũng rất yêu mến cha mẹ, kính trọng thầy cô, không quên công lao to lớn của họ đã giúp chúng ta khôn lớn. Một lần nữa, đạo lí “Uống nước nhớ nguồn” được thể hiện cụ thể nhất. Vì thế, ‘nhớ nguồn’ là bổn phận tất yếu, là đạo lý làm người, là một tình cảm đẹp đẹp xuất phát từ trong chính mỗi con người chúng ta, xuất phát từ ý thức ghi nhớ công lao người đã tạo nên những điều tốt đẹp đến với ta.

Một đất nước, gia đình, xã hội mà giữ được đạo lí “uống nước nhớ nguồn” thì đất nước, gia đình, xã hội ấy tốt đẹp, thân ái biết bao. Song trong cuộc sống không phải ai cũng hiền lành, trung thực, đạo đức tốt, cũng có lắm kẻ giả dối, vong ân bội nghĩa những người làm ra thành quả. Câu tục ngữ thể hiện thật chính xác và sâu sắc ý nghĩa “Uống nước nhớ nguồn” nhằm khuyên răn những kẻ “có mới nới cũ”, “qua cầu rút ván”, “ăn cháo đá bát”,…

Mỗi khi được hưởng một thành quả nào, chúng ta phải có nghĩa vụ giữ gìn, trân trọng và phát huy những gì mà ông cha ta đã cố gắng gây dựng và bảo vệ như các bản sắc văn hóa quê hương, văn hóa dân tộc. Không chỉ có thế, chúng ta còn phải biết tiếp thu một cách có chọn lọc những tinh hoa của nhân loại để làm cho truyền thống văn hóa ta ngày càng phong phú. Bản thân là một trong những thanh niên của xã hội mới, ta phải cố gắng học tập thật nghiêm túc, cần cù lao động, tạo ra những thành quả không chỉ cho riêng chúng ta mà còn cho xã hội. Đó chính là biểu hiện cụ thể của tấm lòng “uống nước nhớ nguồn”.

“Uống nước nhớ nguồn” là lời nhắn nhủ hết sức ngắn gọn và giản dị, là bài học sâu sắc, có giá trị từ ngàn xưa và cho đến mai sau. “Uống nuớc nhớ nguồn” – Sống cho trọn nghĩa trọn tình: nhớ ơn sinh thành,dưỡng dục của cha mẹ, công ơn dạy dỗ của thầy cô, công ơn của những thế hệ đi trước … Từ đó phải biết học tập và làm việc sao cho xứng đáng với đạo lý làm người và truyền thống dân tộc ta.

Thanh Bình tổng hợp

Thống kê tìm kiếm

  • bài văn giải thích câu tục ngữ uống nước nhớ nguồn

Check Also

Phân tích con người Nguyễn Khuyến qua bài thơ Thu Điếu

Phân tích con người Nguyễn Khuyến qua bài thơ Thu Điếu

Phân tích con người Nguyễn Khuyến qua bài thơ Thu Điếu Bài làm Mùa thu …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *